Mảnh đất vùng địa đầu tổ quốc là một trong những tỉnh có diện tích đất trồng cam lớn nhất của cả nước. Tập trung tại các huyện: Vị Xuyên, Quang Bình, nhiều nhất là ở huyện Bắc Quang nơi này được xem là cửa ngõ của tỉnh Hà Giang, được mẹ thiên nhiên ưu đãi về thời tiết khí hậu và thổ nhưỡng, thuận lợi cho việc phát triển nông nghiệp đặc biệt là cây cam sành mang hương vị đặc trưng của vùng đất Hà Giang.
Tính đến cuối năm 2015, tổng diện tích đất trồng cam sành của tỉnh Hà Giang đạt 5.709 ha, trong đó có 1.600 ha đã và đang cho thu hoạch, sản lượng ước tính đạt 13.553 tấn....Trên địa phận huyện Bắc Quang chiếm khoảng gần 2.500ha trồng cam, cho năng suất cao, chất lượng sản phẩm tốt đạt bình quân gần 10 tấn/ha, sản lượng đạt khoảng 15.000 tấn, tạo thu nhập ổn định cho người dân địa phương với tổng lên đến hơn 100 tỷ đồng mỗi năm.
Đặc điểm riêng để nhận diện được cam Hà Giang với cam Trung Quốc là quả to và tròn, cùi dày, vỏ sần sùi, khi chín có màu vàng ươm, lõi cam vàng, có hạt, khi ăn có vị ngọt khé, đậm đà và mang mùi thơm đặc trưng. Quả cam sành Hà Giang có cùi dày nên có thể để dự trữ 20 ngày mà chất lượng quả vẫn đảm bảo.
Với hương vị đặc trưng đó là vị không quá chua, nhưng cũng không ngọt quá, quả cam sành Hà Giang tạo nên một thương hiệu uy tín được nhiều người yêu thích ưa chuộng. Đặc biệt, trong những dịp lễ tết cam sành Hà Giang trở nên rất đắt hàng. Thời điểm thu hoạch chính rơi vào tầm tháng 11 âm lịch hàng năm, đây là thời điểm những vườn cam tại nhiều huyện ở Hà Giang bắt đầu cho thu hoạch. Giá các thương lái thu mua tại vườn chính vụ khoảng 15.000 đồng/kg, vào thời điểm cuối vụ giá dao động khoảng 20.000-30.000 đồng/kg, có năm giá tăng cao đến 50.000 đồng/kg.
Trên mảnh đất cao nguyên đá này nơi mảnh đất biên cương của tổ quốc, cam sành chính là “vàng trong đá”, đây được xem là tinh hoa của vùng trời đất và cũng là kết tinh của mồ hôi, nước mắt đồng bào miền núi nơi đây. Cây cam chính là cây trồng chủ lực để phát triển kinh tế vùng miền.
Cam sành Hà Giang đã từng vang danh trên thị trường, tạo thương hiệu nổi tiếng, được người tiêu dùng đón nhận tin dùng. Bên cạnh đó cũng có thời điểm do đất thoái hóa, diện tích cam đã bị giảm xuống mạnh, ảnh hưởng tới năng suất, chất lượng của cam. Đứng trước tình hình đó, tỉnh đã xây dựng, tiến hành thực hiện dự án “Phát triển và nâng cao chất lượng giá trị sản phẩm cam, quýt tỉnh Hà Giang đến năm 2020”. Đồng thời xác định rõ, cây cam là một trong 5 sản phẩm cây trồng chủ lực, để thực hiện mục tiêu tái cơ cấu phát triển nông nghiệp tỉnh giai đoạn 2016 - 2020.
Cùng với đó, để hỗ trợ người dân gắn bó với cây và mở rộng sản xuất đất trồng, địa phương đã xây dựng và ban hành nhiều chính sách ưu đãi hỗ trợ người dân. Bên cạnh đó tích cực xây dựng thương hiệu, quảng bá hình ảnh, giới thiệu sản phẩm ra thị trường rộng lớn bên ngoài.
Hoạt động xúc tiến thương mại được đẩy mạnh triển khai thông qua việc liên kết với các doanh nghiệp về việc phân phối sản phẩm tại các siêu thị trong nước, các chợ đầu mối… Nhờ vậy, mà đến nay, cam sành Hà Giang đã có thương hiệu uy tín và có mặt trên hầu khắp các siêu thị lớn ở nước ta như Coop Mart; Metro và sàn giao dịch rau hoa quả Hà Nội.
Năm 2014, cam sành Hà Giang được bình chọn là một trong 10 sản phẩm được người tiêu dùng tin cậy; đã được Hiệp hội Khoa học và Công nghệ lương thực thực phẩm Việt Nam cấp chứng nhận danh hiệu vàng “Món ngon tinh hoa ẩm thực Việt”. Cam sành Hà Giang là được xem là dặc sản của núi rừng Tây Bắc, của riêng vùng khí hậu cao nguyên đá biên giới.
Tổng hợp: Duyên Hoàng